Categories

Accueil > Newsletter > Fampahalalam-baovao faha-136

1er mars 2020
Admin 2

Fampahalalam-baovao faha-136

English français Malagasy

FANAMAFISANA NY FANDAVANA NY TETIKASA ELITE AGRO LLC AO BAS-MANGOKY

Iray volana taorian’ny nanambaran’ny Minsitry ny Fambolena sy Fiompiana ary Jono ny nanasoniavana Fifanarahana lasitra (Memorandum of Understanding) niaraka taminy orinasa Emirati Elite Agro LLC momba ny velaran- tany 60.000 ha ao amin’ny lemal’i Bas-Mangoky, dia nahazo sombim-baovao fanampiny vitsivitsy ny daholobe izay ho zaraina amin’ny mpamaky. Nisy fanontaniana naterak’ireo fanapaha-kevitra hafa sy tranga mifandray mivantana na tsia amin’io tetikasa io koa izay ho zaraina. Ny kendrenay dia ny hisian’ny fiarahan’ny rehetra misaintsaina sy miady hevitra hatrany mikasika ny fampandrosoana sy ny ho avin’ny firenena izay handraisan’ny olompirenena rehetra tsy ankanavaka anjara.

Inona ny tranga vaovao mikasika ny Bas-Mangoky naparitaky ny tompon’andraikim-panjakàna ?

Ny fanambaranay farany mitondra ny lohateny hoe « Tsy ekena ny fanomezana tany 60.000 hekitara eto Madagasikara ho ampiasain’ny orinasa Elite Agro LLC avy any amin’ny Emirats arabo mitambatra  » dia nitanisa ny fanambarana an-tsoratra nataon’ny Minisitry ny Fambolena manipika fa « Ny vokatra rehetra dia hovidian’ny fanjakàna malagasy amin’ny vidiny mirary, […] ka sady hiantohana ny tsena anatiny hahatratrarana ny fahavitan-tena ara-tsakafo no haondrana ihany koa. » (1). Raha nitatitra ny tenin’ny solombavambahoaka vitsivitsy izay tsy mahita olana amin’ny fiaraha-miasa amin’ny orinasa émirati ao amin’ny tetikasa Bas-Mangoky, ny mpanao gazety iray, dia nanoratra fa « ny 80 isan-jaton’ny vokatra dia hamidin’ny fanjakàna any ivelany ary ny 20% kosa hamidy eto amin’ny tsena anatiny » (2), Mampiseho izany fa tsy ho laharam-pahamehana ny sakafo ho an‘ny Malagasy. Tena tsy eken’ny eritreritra ilay hoe vaovao lehibe toy izany mifandray amin’ny « fiaraha-miasa » eo amin’ny velarantany 60.000 hekitara dia avy amin’ny mpanao gazety mitatitra resaka no ahafantaran’ny olompirenena azy. Nandrava ny nofinofin’ireo olona izay nino fa hamaha ny olana momba ny tsy fahampian’ny Malagasy sakafo ity « fiaraha-miasa » ity angamba izay ny fahalalàna io vaovao io.

Nisy solombavambahoaka vitsivitsy hono nilaza fa nanao fanadihadiana sy fakà-kevitra tany amin’ny mponina any an-toerana (3) ary Minisitra iray, niverina avy nanao fitsidihana tany amin’ny faritra voakasika niaraka tamin’ny Minisitry ny Fambolena, no nandray fitenenana tamina fandaharana manokana Bas-Mangoky tao amin’ny fahitalavitra VIVA ny faha-10-n’ny volana Febroary, nilaza fa Ankiliabo sy Andranopasy ary Beharoana no kaominina ao amin’ny distrikan’i Manja manana ny taniny voaray ao anatin’ny faritry ny tetikasa. Nanome ny tsodrano ny tetikasa hono ny ray aman-dreny sy Olombe nandritry ny fandalovan’ny Ministra sy solombavam-bahoaka tany an-toerana (4). Raha tena nanome toromarika ny hisian’ny mangarahara tanteraka amin’io tetikasa io tokoa ny Filohan’ny Repoblika, dia tokony haparitaka ary ampahafantarina amin’ny antsimpiriany ny vahoaka ny Memorandum of Understanding.

Manarak’izany, tena ilaina sady zava-dehibe tokoa ny fahazoana ny tsodranon’ireo raiamandreny sy manampahefana ara-drazana. Fa ny didim-panjakana 2004-0167 momba ny fetezan’ny fampiasam-bola amina tetikasa mahakasika ny tontolo iainana (MECIE), dia mitaky fanadihadiana ara-tontolo iainana, izay mila hanaovana fakan-kevitra handraisan’ny mponina rehetra hiharan’ny tetikasa anjara. Ao amin’ny andininy faha-18, io didim-panjakàna io dia mamaritra ny zotra mikasika ny famotopotorana imasombahoaka ho « fanangonana ny hevitry ny mponina voakasiky ny tetikasa » ary araka ny andininy faha-19, dia tsy mamela velively ny depiote sy minisitra hanondro-tena ho mpanao fanadihadiana io didim-panjakàna io : « Ny fitondrana ny lahasa famotopotorana atao amin’ny vahoaka dia iandraiketan’ny mpanadihady, miara-miasa amin’ny manam-pahefana eo an-toerana iorenan’ny tetik’asa. Ireo olona liana amin’izany lahasa izany, ho an’ny tenany manokana na ny fianakaviany, noho ny asa sahaniny eo anivon’ny minisitera, vondrom-bahaoka, antokon-draharaha na ny sampan-draharaha miantoka ny fifehezana ny asa, ny fifehezana ny asa na ny fanaraha-maso ny lahasa dia tsy azo tendrena ho mpanadihady » (hoy ny andininy faha-19). Ny andininy faha 20 sy 21 koa avy eo dia mamariparitra ny fomba faharoa itondràna ny famotopotorana atao amin’ny vahoaka dia amin’ny alalan’ny fivoriana ampahibemaso » (5).

Araka izay voalaza izay, mazava tsara fa na ny hevitra voafono na ny soratra voarakitra anatin’ny didim-panjakana MECIE, dia samy maneho sy manabaribary ny finiavan’ny mpanao lalàna, ny finiavany tsy hamela ny mponina ho rakotry ny tandindon’ny mpikatsaka tombondahy pôlitika sy ny mpitady tombon-karena, ny finiavany mba hahazoan’ny vahoaka fanazavana feno mikasika ny tetikasa ifampidinihana.

Inona no mety hatolotry ny mpanapa-kevitra malagasy antsika momba ny fampiasam-bola ao anatin’ny volana ho avy ?

Na dia tsy mijanona mamerimberina aza ireo tompon’andraiki-panjakàna fa tsy misy resaka famarotana tany ny fifanarahana lasitra niaraha-nanasonia tamin’ny orinasa Elite Agro ao Bas-Mangoky, dia tena mampiahiahy manokana ny vaovao fantatra momba ny zavatra ataon’io vondron’orinasa io any amin’ny tany hafa : any Serbia, any Eoropa Atsinanana, ohatra, dia ny orinasa Elite Agro LLC miaraka amin’ny ireo orinasa Emirati hafa no manjary tompon’ny tany lehibe indrindra (6).

Satria ny faha-15 janoary 2020, izay andro nanaparitahan’ny Ministry ny Fambolena sy Fiompiana ary Jono ny fiaraha-miasa amin’ny orinasa Elite Agro LLC, no nanapahan’ny Filan-kevitry ny Ministra ny fanorenana vaomiera manokana iraisan’ny ministera isan-tokony handinika ny fandrindràna sy ny lalàna hifehy ny na Faritra Fisandràtana (« Zones d’émergence ») tsirairay avy (7) ary satria ny angom-baovao nivoaka tamin’ny gazety momba izany dia toa mampiseho fa ny lalàna hifehy ireo « Zones d’émergence » dia mety ho « samy hanana ny azy » (8) dia miverina ao an-tsainay hatrany ny zava-misy any Serbia.

Rehefa dinihina ny zava-misy any Serbia, dia mitombina ny ahiahin’ireo fikambanana manasonia ity fanambaràna ity manoloana ireo angom-baovao mivoaka an-gazety izay milaza fa mety ho « samy hanana ny azy » ny lalàna hifehy ny Faritra Fisandratana « zones d’émergence » fa tsy hisy lalàna iombonana. Koa miantso ireo tompon’andraikitra mahefa ao anivon’ny Vaomiera iraisan’ny Ministera vao natsangana ireo fikambanana ireo mba hampahafantatra ny olompirenena malagasy rehetra ny lalàna sy ny fepetra hampiharina ao amin’ny faritra 60.000 hekitara izay nomena hampiasain’ny orinasa Elite Agro LLC.

Vao maika mitombo fahamalinana sy tsy matokitoky ny fandehan-javatra ny olompirenena satria efa tamin’ny faran’ny volana desambra 2019 no nisy lahatsoratra an-gazety nampahafantatra « ny mety hisian’ny fanamboarana ny Fehezan-dalàna momba ny Fampiasam-bola » (Code des investissements) satria maro ireo mpampiasa vola no mangataka ny homena toky momba ny fiarovana ny fananantany eny amin’ny velarantany midadasika hanaovana fampiasam-bola izay efa nokasain’ny lalàna ao amin’ny firenena » raha nitatitra ny resaka nataon’ny tompon’andraikitra iray lasa any ivelany vao aingana handeha hikaroka fiaraha-miasa azon’ny Fanjakàna malagasy hatao miaraka amin’ireo orinasa avy any ivelany » ny mpanao gazety iray. (9) Antoka fanampiny momba ny fiarovana ny fananantany ho an’ny tombotsoan’ny mpampiasa vola avy any ivelany inona indray no heverina ho ampiana ao amin’ny Fehezan-dalàna momba ny fampiasam-bola, izay efa manome alàlana hivarotra tany malagasy amin’ny orinasa avy any ivelany raha toa ka manana mpiara-miombon’antoka malagasy iray izy ireo ? (10)

Ny hamisavisàna ny ratsy, hiavian’ny soa.

Mitombo ny antony hanoherana sy handavana ity « fiaraha-miasa » ity, izay toa mahamenatra ny andinidinin’ny fifanarahana lasitra ka tsy azo aseho.

Samia maneho fahamalinana eo amin’ny fiarovana ny tany malagasy

17 Febroary 2020

CRAAD-OI : Centre de Recherches et d’Appui pour les Alternatives de Développement - Océan Indien Indien - craad.madagascar@gmail.com ; http://craadoi-mada.com

Collectif pour la défense des terres malgaches – TANY 
patrimoine.malgache@yahoo.fr ; http://terresmalgaches.info, www.facebook.com/TANYterresm...

Rakitra nakàna hevitra  :

(1) http://www.terresmalgaches.info/spi...
(2) https://www.newsmada.com/2020/02/07...
(3) https://www.newsmada.com/2020/02/07...
(4) https://www.youtube.com/watch?v=jfa...
(5) Didim-panjakàna 2004-0167 – Décret MECIE : http://mg.chm-cbd.net/implementatio...
(6) https://www.serbianmonitor.com/en/u...
(7) « hametraka ny lalàna mifehy ny faritra tsirairay avy » https://www.presidence.gov.mg/actua...
(8) « miankina amin’ny tetikasa tsirairay izany fepetra izany » https://aoraha.mg/11/02/2020/fampia...
(9) https://lexpress.mg/27/12/2019/mond...
(10) Làlàna 2007-036 nivoaka ny 14 janoary 2008 momba ny fampiasam-bola eto Madagascar : http://www.droit-afrique.com/upload...